ଦୀନଦୟାଲ ଉପାଧ୍ୟାୟ କୌଶାଲ୍ୟା ଯୋଜନା (ଡିଡିୟୁ-ଜିକେୱାଇ) ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ଓ ପାନୀୟ ଜଳ ବିଭାଗ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଓରମାସ୍ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଥିବା ଏକ ନିଯୁକ୍ତି ସଂଯୁକ୍ତ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ଯାହା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ସମସ୍ତ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅନନ୍ୟ ଏବଂ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି । ଦୀନଦୟାଲ ଉପାଧ୍ୟାୟ କୌଶାଲ୍ୟା ଯୋଜନା (ଡିଡିୟୁ-ଜିକେୱାଇ) ହେଉଛି ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରାୟୋଜିତ ଯୋଜନା (କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଠି ଅନୁପାତ ୬୦:୪୦) ଯାହା ୨୦୧୪-୧୫ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରୁ ଓଡ଼ିଶାର ସବୁ ଅଞ୍ଚଳର ଗ୍ରାମୀଣ ଗରିବ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ହେବା ଏବଂ ବିକ୍ରୟଯୋଗ୍ୟ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜର ଏକ ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।

ଏହି ଯୋଜନାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:

• ଗ୍ରାମୀଣ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ବଜାରଯୋଗ୍ୟ ଦକ୍ଷତା ରେ ସଶକ୍ତ କରିବା ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଆୟ ସୃଷ୍ଟି ସହିତ ରୋଜଗାରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ।
• ରାଜ୍ୟର ବେକାର ଗ୍ରାମୀଣ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ସାମାଜିକ-ଅର୍ଥନୈତିକ ମୁଖ୍ୟ ସ୍ରୋତକୁ ଆଣିବା ଏବଂ ଜନସଂଖ୍ୟାଗତ ଲାଭର ଉପଯୋଗ କରିବା ।

ଆରମ୍ଭରୁ ସମୁଦାୟ ୨.୦୮ ଲକ୍ଷ ଯୁବକଙ୍କୁ ତାଲିମ ଦିଆଯାଇଥିବା ବେଳେ ୧.୧୮ ଲକ୍ଷଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଘରୋଇ ସଂସ୍ଥାରେ ରଖାଯାଇଛି। ଚଳିତ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୩-୨୪ ରେ ୨୧ଟି ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ୧୩ଟି ପିଆଇଏ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ୫୪୧୭ ଗ୍ରାମୀଣ ଯୁବକ ଯୁବତୀ ଡିଡିୟୁକେୱାଇ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ସାମିଲ ଥିଲେ ।

ଡିଡିୟୁଜିକେୱାଇ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକଳ୍ପର ସ୍ଥିତିର କ୍ଷୁଦ୍ର ବିଶ୍ଳେଷଣ ମାଧ୍ୟମରେ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୨୦୫ଟି ପ୍ରକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ୮୧ଟି ପ୍ରକଳ୍ପ ବନ୍ଦ ହୋଇଛି। ବାଲାନ୍ସ ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ରହିଛି ଯେପରିକି ଡେସ୍କ ଭେରିଫିକେସନ, ଫିଜିକାଲ ଏବଂ ଫାଇନାନ୍ସିଆଲ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ଦାଖଲ ଏବଂ ପିଆଇଏ ଦ୍ୱାରା ଅନୁପାଳନ, ପ୍ଲେସମେଣ୍ଟ ଭେରିଫିକେସନ ଇତ୍ୟାଦି ।

୨୦୨୩-୨୪ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଜାତୀୟ ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ଏଜେନ୍ସି (ପିଆଇଏ)ର ମୁଖ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ୪ଟି ସମୀକ୍ଷା ବୈଠକ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏତଦ୍ ବ୍ୟତୀତ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ, ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଓ ନିଯୁକ୍ତି ଦସ୍ତାବିଜ ଦାଖଲ, ପାଣ୍ଠି ପ୍ରଦାନ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ ଗୁଡ଼ିକୁ ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ପିଆଇଏ ବିଶେଷ କରି ଜାତୀୟ ମୁଖ୍ୟ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ମୁଖ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ଆଲୋଚନା/ସମୀକ୍ଷା ବୈଠକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ।

୨୦୨୩-୨୪ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷର ଶେଷ ତ୍ରୟମାସରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଏମଓଆରଡି ଯୋଗ୍ୟ ପିଆଇଏକୁ ଅତିରିକ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଆବଣ୍ଟନ/ଅନୁମୋଦନ ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇଛି। ଏମଓଆରଡିର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାନଦଣ୍ଡ କୁ ଅନୁସରଣ କରି ଏସଆରଏଲଏମ-ଓଡ଼ିଶା (ଅର୍ଥାତ୍ ଓରମାସ୍) ୬ ଜଣ ଯୋଗ୍ୟ ପିଆଇଏଙ୍କୁ ୫୨୦୦ ଟାର୍ଗେଟ ମଞ୍ଜୁର କରିଛି।

୨୦୨୩-୨୪ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଏମଓଆରଡି କ୍ୟାପ୍ଟିଭ୍ ନିଯୁକ୍ତିଦାତାଙ୍କୁ ପିଆଇଏ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲା ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଏସଆରଏଲଏମ (ଓଆରଏମଏଏସ)କୁ ବନ୍ଦୀ ନିଯୁକ୍ତିଦାତାଙ୍କୁ ପିଆଇଏ ଭାବରେ ନିୟୋଜିତ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲା । ୨୦୨୩-୨୦୨୪ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷର ଶେଷ ତ୍ରୟମାସରେ ଓର୍ମାସ୍ ୩ ବର୍ଷ ପାଇଁ ୧୨୮୭୨ରୁ ୮ଟି ପିଆଇଏ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ ମଞ୍ଜୁର କରିଛି, ଯାହା୨୦୨୪-୨୫ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ।